شروع تمرین لینوکس در ویندوز؛ WSL و ماشین مجازی

برای یادگیری pwd، مسیر فایل و حساب کاربری، لازم نیست از همان روز اول یک VPS عمومی داشته باشید. یک محیط محلی، اشتباه‌های ابتدایی را از سرور پروژه جدا نگه می‌دارد. در درس سوم، مسیر اصلی ما WSL روی ویندوز است و سپس تفاوت آن با ماشین مجازی و سرور راه دور را می‌خوانیم. پیش از نصب، سازگاری نسخهٔ ویندوز و قابلیت‌های مجازی‌سازی را در راهنمای رسمی Microsoft بررسی کنید.

WSL چه چیزی فراهم می‌کند؟

Windows Subsystem for Linux امکان اجرای یک محیط Linux روی Windows را فراهم می‌کند. در WSL 2 از هستهٔ Linux و مجازی‌سازی سبک استفاده می‌شود؛ این محیط با یک VPS عمومیِ همیشه‌در‌دسترس یکسان نیست. فایل، شبکه و سرویس‌ها در تعامل با میزبان ویندوز قرار دارند و بعضی رفتارها با یک سرور مستقل تفاوت دارند. برای یادگیری پوسته و ابزارهای توسعه، این تفاوت را بدانید و نتیجهٔ هر آزمایش را به محیط خودش نسبت دهید.

فرمان‌های ویندوز را در PowerShell اجرا کنید

در نسخهٔ پشتیبانی‌شده و سازگار ویندوز، PowerShell را برای نصب با اختیار مدیریتی باز کنید. اگر WSL قبلاً نصب است، ابتدا وضعیت را ببینید و بدون نیاز، نصب را تکرار نکنید. نام توزیع را از فهرست رسمی بررسی کنید. نصب ممکن است فعال‌سازی قابلیت‌ها و راه‌اندازی دوباره بخواهد؛ زمان مناسب را خودتان انتخاب کنید و مراحل نمایش‌داده‌شدهٔ نصب را بخوانید.

wsl --status
wsl --list --online
# اگر WSL نصب نشده و نام Ubuntu در فهرست موجود است:
wsl --install -d Ubuntu

این فرمان‌ها برای PowerShell یا Command Prompt ویندوز نوشته شده‌اند. اگر راهنمای رسمی برای نسخهٔ شما روش دیگری مشخص کرده، همان را دنبال کنید. پس از نخستین اجرای توزیع، معمولاً حساب Linux و رمز مربوط به آن ساخته می‌شود. این حساب را با حساب Windows یا حساب سایت یکی فرض نکنید. هنگام تایپ رمز در محیط متنی، ممکن است هیچ ستاره یا حرفی نمایش داده نشود؛ این رفتار به معنای تایپ‌نشدن نیست.

وارد توزیع شوید و محیط را بشناسید

wsl --list --verbose
wsl -d Ubuntu

پس از ورود، فرمان‌های بعدی را در پوستهٔ Linux اجرا کنید، نه در پنجرهٔ ویندوزیِ خارج از توزیع. whoami نام حساب فعلی، uname نسخهٔ هسته و os-release مشخصات توزیع را نشان می‌دهد. در خروجی wsl --list --verbose، عدد VERSION معمولاً نسخهٔ معماری WSL است؛ آن را با نسخهٔ Ubuntu اشتباه نگیرید. محیطی که اکنون می‌بینید روی رایانهٔ خودتان است و هنوز به هیچ VPS دیگری وصل نشده‌اید.

whoami
uname -r
cat /etc/os-release
pwd

فایل‌های تمرین را در جای مشخص بسازید

در شروع، یک پوشهٔ آزمایشی داخل خانهٔ کاربر Linux داشته باشید. مسیرهای Windows که از WSL در دسترس‌اند و مسیرهای بومی Linux یکسان نیستند؛ برای پروژهٔ تمرینی، محل فایل‌ها را آگاهانه انتخاب کنید و نسخهٔ پشتیبان دادهٔ مهم را جدا نگه دارید. در درس بعد، مسیر مطلق و نسبی را می‌خوانیم. برای خروج از پوسته، exit را بزنید؛ خروج از یک پنجره را با حذف توزیع یا پاک‌کردن فایل‌ها یکی ندانید.

mkdir -p ~/darsavand-lab
cd ~/darsavand-lab
pwd

ماشین مجازی چه تفاوتی دارد؟

در یک VM سنتی، یک سیستم‌عامل مهمان روی سخت‌افزار مجازی نصب می‌کنید و می‌توانید تجربه‌ای نزدیک‌تر به نصب مستقل داشته باشید. باید منابع و دیسک مجازی را درست تعریف کنید. ابزارهایی مانند Multipass نیز می‌توانند ساخت محیط Ubuntu را ساده کنند؛ راهنمای رسمی همان ابزار، شرایط میزبان و روش نصب را توضیح می‌دهد. محیط مجازی هنوز می‌تواند به فایل‌ها یا شبکهٔ میزبان دسترسی داده‌شده داشته باشد، پس آن را جداسازی مطلق فرض نکنید.

Ubuntu Desktop یا Server؟

نسخه‌های Desktop و Server هدف و مجموعهٔ بسته‌های پیش‌فرض متفاوتی دارند؛ وجود یا نبود رابط گرافیکی، تمام تفاوت مفهوم Linux نیست. برای تمرین فرمان، هر دو می‌توانند ابزار لازم داشته باشند. در انتخاب نسخهٔ تمرین، پشتیبانی امنیتی، سازگاری نرم‌افزار و مستندات مهم است. LTS به چرخهٔ پشتیبانی بلندمدت اشاره می‌کند، اما جزئیات مدت و پوشش بسته‌ها را باید از صفحهٔ رسمی نسخه دید.

تمرین و پاسخ

سه خروجی را یادداشت کنید: نام حساب، نام توزیع و نسخهٔ هسته. سپس توضیح دهید هرکدام را از کدام فرمان گرفتید. پاسخ: whoami برای حساب، /etc/os-release برای توزیع و uname -r برای هسته. اگر wsl --list --verbose عدد 2 نشان داد، آیا یعنی Ubuntu نسخهٔ 2 است؟ خیر؛ آن عدد به WSL مربوط است. در پایان، پوشهٔ darsavand-lab را محل تمرین درس بعد قرار دهید.

منابع انگلیسی

• Microsoft Learn — Install WSL
• https://learn.microsoft.com/en-us/windows/wsl/install
• Microsoft Learn — Basic commands for WSL
• https://learn.microsoft.com/en-us/windows/wsl/basic-commands
• Ubuntu — Welcome to the terminal
• https://ubuntu.com/server/docs/tutorial/welcome-to-the-terminal/
• Ubuntu — Release cycle
• https://ubuntu.com/about/release-cycle

این راهنما با توضیح و مثال‌های مستقل برای دانشجوی تازه‌کار نوشته شده است. درس بعد، کار با مسیر و فایل را در همین محیط آزمایشی تمرین می‌کند.